Το δικονομικό σύστημα και ο Στρος Καν

του Θεόδωρου Π. Μαντά*

Με αφορμή τη σύλληψη του γενικού διευθυντή του ΔΝΤ Ντομινίκ Στρος-Καν τίθεται εκ νέου το, ούτως ή άλλως, πάντα ουσιώδες ζήτημα της προστασίας των δικαιωμάτων των υπόπτων τέλεσης αξιόποινης πράξης στο πλαίσιο της ποινικής προδικασίας.

Παρά την ύπαρξη του σταδίου αυτού και στην αμερικάνικη ποινική δίκη, ο τρόπος της διεξαγωγής της δεν συνάδει με τις αρχές που διέπουν ποινικό δικονομικό μας σύστημα, στο πλαίσιο του οποίου η προδικασία διέπεται από την αρχή της μυστικότητας και της έγγραφης διαδικασίας, όπως αυτές ρητά κατοχυρώνονται στο όρθρο 241 ΚΠΔ.

Επί τη βάσει αυτών των αρχών, το μόνο που συγχωρείται προκειμένου για την πληροφόρηση του κοινού, είναι η έκδοση συνοπτικού δελτίου Τύπου της αυτονομικής αρχής και η διανομή του στον Τύπο. Αντίθετα, όπως καταδείχτηκε και στην προκειμένη περίπτωση, η προδικασία στο αμερικανικό δίκαιο είναι κατά κύριο λόγο προφορική και δημόσια. Το σύνολο δε των κατηγοριών και έγγραφα της δικογραφίας που σχηματίσθηκε δημοσιοποιήθηκαν, ενώ η διαδικασία ενώπιον τον Δικαστηρίου αναμεταδόθηκε από το σύνολο των ΜΜΕ ανά την υφήλιο. Και τούτα πριν ακόμα αποφανθεί το αρμόδιο όργανο περί της παραπομπής του σε δίκη και ενώ ο ίδιος δηλώνει αθώος μέσω των συνηγόρων του.

Τα ερωτήματα που προκύπτουν από μια τέτοια διαδικασία είναι το κατά πόσο μια προδικασία που λαμβάνει χώρα δημόσια και μέσα σε ένα τόσο μικρό χρονικό διάστημα μπορεί να είναι επαρκής ως προς τη συλλογή του αναγκαίου για μια παραπομπή αποδεικτικού υλικού και το κατά πόσον οι όροι διεξαγωγής της συμβαδίζουν με το, κατοχυρωμένο σε διεθνές επίπεδο, τεκμήριο της αθωότητας τον κατηγορουμένου.

Οι επιταγές του τεκμηρίου αυτού, που σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχει κατοχυρωθεί τόσο με το άρθρο 6 της ΕΣΔΑ όσο και με το άρθρο 48 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, φαίνεται να υιοθετούνται κατ στο άρθρο 8 της Αμερικανικής Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, ενώ οι ΗΠΑ, ως χώρα – μέλος του ΟΗΕ, δεσμεύονται από τις σχετικές προβλέψεις τόσο του άρθρου 14 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα όσο και του άρθρου 11 της Οικουμενικής Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Όμως, το ότι έχουν κυκλοφορήσει βίντεο και φωτογραφίες του γενικού διευθυντή του ΔΝΤ κατά τη σύλληψη και προσαγωγή του αλλά και κατά τη συνεδρίαση του Δικαστηρίου, που απέρριψε την καταβολή εγγύησης και διέταξε την περαιτέρω φυλάκισή του, καταδεικνύουν ότι εν προκειμένω ότι η πράξη είναι διάφορη των διακηρύξεων που αποτελούν το θεμέλιο του νομικού πολιτισμού.

Αναμφίβολα και ανεξαρτήτως της τελικής ετυμηγορίας, το αμερικανικό δικονομικό σύστημα δεν πρόλαβε τη διαπόμπευση ενός ανθρώπου και τον πρόωρο και εξωθεσμικό σχηματισμό μίας ήδη καταδικαστικής γι’ αυτόν κρίσης εκ μέρους της παγκόσμιας κοινότητας.

_____________________________________
* Άρθρο του κ. Θεόδωρου Π. Μαντά στην εφημερίδα «Ημερησία», Σαββατοκύριακο 21 – 22 Μαΐου 2011

pdf Κατεβάστε το άρθρο σε μορφή PDF (5.5 MB)